ZORGEN VOOR ONS ‘HUIS’

Vrijuit spreken en denken rond ecologie

Het was op maandagmorgen…

Ecologie Geboortebos

… dat ik aan Mariannick, secretaresse op het decanaat, vroeg: ‘Hoe is je weekend geweest?’ Onmiddellijk nam zij haar smartphone en toonde foto’s. Het gezin had, omwille van hun schattig kindje, een boompje geplant in het door de stad voorziene geboortebos. Prachtig! In zo’n klein idyllisch tafereeltje zit zoveel (onbewust) betekenis.

Zelf kiezen voor (nieuw) leven appelleert ons om ook zorg te dragen voor het (nieuwe) leven van Moeder Aarde. Onze herder in Rome, Franciscus, schreef vijf jaar geleden in Laudato Si (Geprezen zijt Gij!) over de zorg voor het gemeenschappelijk huis, en de logische oproep tot ecologische bekering.

Veranderingen zijn van alle tijden

Maar zoals we het nu aanvoelen, horen, zien, ruiken en smaken valt het vanuit verschillende wetenschappen op dat een en ander op tilt slaat, de trappers kwijt is. De hittegolf van de voorbije maand is niet langer uitzonderlijk, ook niet de schaarste van water; de overvloed van zwerfvuil (op onze stranden) en de wereldwijde lucht- en watervervuiling. Had Moeder Aarde (H. Franciscus, 4 oktober) maar barensweeën, dan zou er iets nieuws uit tevoorschijn komen, maar het zijn afstervingspijnen. We kunnen misschien het ene verschijnsel wel ontkennen of minimaliseren en terzelfdertijd toch een ander aspect zeer ter harte nemen. Daarbij komt nog dat de grootste slachtoffers van dit disfunctioneren hoofdzakelijk de armen zijn.

Ons gemeenschappelijk huis

Onze zorg als gelovige, als geloofsgemeenschap betreft dan ook het gemeenschappelijk huis. Alles is met elkaar verbonden en wij, mensen, zijn samen (…) met elkaar vervlochten door Gods liefde voor elk van zijn schepselen en in tedere genegenheid ook verenigd met broeder zon, zuster maan, zuster rivier en moeder aarde. (L.S. 92). De scheppingsverhalen geven aan dat het menselijke bestaan gebaseerd is op drie fundamentele en nauw met elkaar verbonden relaties: de relatie met God, met de naaste en met de aarde. Volgens de Bijbel werden deze drie relaties verbroken, niet alleen buiten ons, maar ook binnen onszelf. (L.S. 62). Een ecospiritualiteit en ecologische bekering dringt zich op. Oplossingen zullen, willens nillens, menselijke oplossingen blijven. Dit pleit echter de mensheid niet vrij van haar grote verantwoordelijkheid in deze crisis.

‘Heb je het nu nog niet begrepen?’

Er is een reclamefilmpje op teevee waarbij een kind aan vader, die binnenkomt met plastiek flessen water, zegt: ‘Heb je het nu nog niet begrepen? Plastiek vervuilt de oceanen, …’ Het gaat mij niet om de reclame op zich, maar om het feit dat het goed is om vriendelijk en toch kordaat op foutief gedag gewezen te worden (de waarheid komt uit een kindermond). We hebben er nood aan dat mensen ons aan het denken zetten. Ook ik bega dagelijks fouten. Ik mag dat niet goed praten, maar blij zijn dat anderen bij mijn spreken of handelen een vraagteken plaatsen.

Kerkelijk stellen we gemakkelijk vraagtekens en geven we creatieve tips als het gaat over de relatie met God. Met de regelmaat van de klok wordt ook onze positieve aandacht voor de relatie met de naaste aangescherpt. Denk maar aan de barmhartige Samaritaan, Lazarus en de vrek, de Kananese vrouw. Al mag het t.o.v. de arme nog wat krachtiger. Maar wie spreekt mij als gelovige aan over mijn koopgedrag (overconsumptie)?

Eco-knipperlicht

Een eco-knipperlicht: het is lovenswaardig dat iemand van het gezin (de Kerk op zijn kleinst), iemand van de vereniging/beweging, iemand van het pastoraal team, een lid van de kerkraad die derde relatie, de relatie met de aarde, bij elke beslissing even op tafel legt. Daarbij nooit vergetend dat wij mensen ook dié aarde zijn (uit stof geschapen). Bij aankopen voor Kerk, parochie, school, parochiaal centrum kijken naar de impact ervan. Wij worden er misschien beter van, maar wat en voor wie zijn de nadelige gevolgen. Je spaargeld (ik heb nu niet over beleggingen, al telt dit a fortiori voor hen) aan een bank toevertrouwen is hen ook vragen: ‘Jullie gebruiken dit toch niet tot steun van de wapenindustrie of voor de ontginning of distributie van fossiele brandstoffen?’ De voorkeur geven aan kantoormateriaal met duurzame labels, zoals gerecycleerd printpapier, schrijfmateriaal uit gerecycleerd materiaal of toestellen met laag energieverbruik.

Bekend zijn nog steeds (weliswaar met een prijskaartje) isolatie aanbrengen (ook bij glas), ledlampen of energiezuinige TL-lampen voorzien, …

Ecologie Hemelwater

Positieve en hoopvolle projecten

We horen te weinig het goede en hoopvolle verhaal doorklinken dat het kan: de overgang naar een nieuw soort welvaart die het welzijn van alle volkeren op aarde ten goede komt. Het kan: als we armoede bannen, de aarde eerlijk verdelen, de economie hervormen, de natuur beschermen en met z’n allen gaan leven binnen de ecologische grenzen van een gezonde planeet. Wetenschappers bevestigen dat dit hoopvolle perspectief mogelijk is. Zij kunnen ons daartoe de middelen aanreiken (De bisschoppen van België: Tijd voor de schepping).

Wetenschap en religie kunnen, elk vanuit verschillende benaderingen van de realiteit, bijdragen tot een intense dialoog die voor beiden vruchtbaar kan zijn (L.S. 62).

Uniek aan het project van zonnepanelen voor de Sint-Paulus en O.-L.-Vrouw ter rozenkerk (Aalst) is, dat parochianen en buurtbewoners mee investeerden in de installatie. Dit kon doordat de kerk geen eigendom is van de stad. De meeste van onze parochiale centra en scholen zijn een eigen vzw.

Onze Magdalenakerk heeft aan twee experts gevraagd hen te adviseren over de verwarming in het kerkgebouw. Zij komen tot de vaststelling dat de verwarming met lange golf infrarood de beste optie is. Het is gerealiseerd al dient nog wat bijgestuurd te worden.

Giedoo De Reu, pr.